Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945

Koszmar lat wojny, okupacji, terroru i ludobójstwa doczekał się wielu wartościowych opracowań traktujących o kwestiach politycznych, demograficznych i wojskowych. W historiografii brakowało jednak spójnego ujęcia zagadnienia historii gospodarczej ziem polskich podczas II wojny światowej. Niniejsza praca jest więc pierwszą próbą wypełnienia tej luki. Książka została poświęcona najważniejszym aspektom gospodarczym w okupowanej Polsce oraz w pierwszych kilku miesiącach po zakończeniu wojny, do czasu ostatecznego ustalenia nowej granicy polsko-sowieckiej.

Publikacja jest efektem projektu badawczego „Polityka gospodarcza jako narzędzie państw totalitarnych wobec obywateli polskich w latach 1939–1949”. Celem badań była analiza polityki państw totalitarnych w odniesieniu do okupowanych ziem polskich oraz mechanizmów przekształcających polską powojenną gospodarkę w kierunku rozwiązań sowieckich. Prezentowany tom obejmuje okres 1939–1945 i jest pierwszym monograficznym opracowaniem historii gospodarczej II RP, w którym przeanalizowano zarówno okupację  niemiecką, jak i sowiecką.

Mocną stroną książki jest baza źródłowa i opracowanie bibliograficzne. Sięgnięto do źródeł zdeponowanych w archiwach krajowych (to one stanowią zasadniczy korpus źródłowy), ale też Niemiec, Ukrainy i Białorusi – niekiedy jest to wiedza po raz pierwszy wprowadzana do obiegu naukowego. Praca to udana synteza aktualnych ustaleń naukowych w tym zakresie, opracowanie potrzebne i wyczekiwane. Ze względu na obfitość przywołanej literatury i źródeł może być ono swoistym przewodnikiem po omawianym zagadnieniu, a zakres zawartej wiedzy i wniosków podstawą do prowadzenia dalszych badań.

dr hab. Jerzy Gapys, prof. UJK